Przejdź do treści
Wróć do listy artykułów

Moje dziecko nie mówi „r”. Jak ćwiczyć z dzieckiem w domu wymawianie tej głoski?

Wychowanie i rozwój dziecka
Moje dziecko nie mówi „r”. Jak ćwiczyć z dzieckiem w domu wymawianie tej głoski?

Głoska „r” jest głoską przedniojęzykowo – dziąsłową drżącą. Oznacza to, że wymawiamy ją wprawiając w wibrację przednią część języka, w miejscu zwanym wałkiem dziąsłowym, który znajduje się tuż za górnymi siekaczami. Głoska „r” jest dźwiękiem trudnym pod względem artykulacyjnym, dlatego też pojawia się zwykle najpóźniej w zasobie dźwiękowym dziecka, często między 5. a 6. rokiem życia. Niestety to też głoska, w przypadku realizacji której notuje się też wiele deformacji. Kiedy dziecko nie mówi „r”, bywa ta litera opuszczana, zamieniana na głoskę – „l” – dziecko zamiast „rak” wymawia „lak”, zamiast „rower” – „lowel” lub głoskę „j” – analogicznie pociecha wymawia „jak” i  „jowej”.

Dlaczego dziecko nie mówi „r”, czyli przyczyny rotacyzmu

Przyczyn nieprawidłowej wymowy głoski „r” może być wiele. Wśród nich można wskazać: zbyt krótkie wędzidełko języka, niedosłuch, nieprawidłowy tor oddychania i połykania, małą sprawność czubka języka, problemy ortodontyczne lub problemy ze słuchem fonematycznym, a czasem brak prawidłowego wzorca wymowy.

Jak ćwiczyć z dzieckiem w domu wymawianie głoski „r”

Praca nad prawidłową wymową głoski „r” wymaga cierpliwości i wytrwałości, w tym także ćwiczeń w domu. Usprawnianie aparatu mowy dziecka najlepiej wykonywać przed lustrem. Pozwala to lepiej kontrolować ruchy artykulatorów, czyli narządów, które wchodzą m.in. w skład przewodu oddechowego i mają wpływ na brzmienie wypowiadanej głoski.

Oto wybrane ćwiczenia języka, kiedy dziecko nie mówi „r”:

  • oblizywanie szeroko otwartych ust;
  • układanie szerokiego języka na wargę górną i dolną;
  • kierowanie języka w kąciki ust;
  • unoszenie języka do górnych zębów i dotykanie czubkiem języka kolejno wszystkich zębów;
  • wypychanie językiem policzków;
  • „malowanie” językiem podniebienia (ruchy języka od górnych zębów w stronę gardła i z powrotem);
  • unoszenie szerokiego języka do wałka dziąsłowego;
  • naprzemienne naciskanie przednią krawędzią języka na górny wałek dziąsłowy i rozluźnianie języka;
  • mlaskanie szerokim językiem po podniebieniu;
  • kląskanie językiem;
  • utrzymywanie przyssanego czubka języka do podniebienia tuż za zębami, przy otwartej buzi;
  • ujmowanie brzegów języka między zęby trzonowe i delikatne żucie;
  • masaż czubka języka – przeciskanie języka między zębami;
  • wymawianie sylab „la-la-la”, „lo-lo-lo”, „le-le-le” (poruszanie jedynie językiem – nie brodą, przy szeroko otwartych ustach);
  • szybkie, rytmiczne wymawianie głosek „t” oraz „d” oraz „t”, „d”, „n” z językiem przy dziąsłach i przy otwarciu ust.

Czytaj także: Kiedy zacząć naukę alfabetu?

Ćwiczenia warg:

  • wymawianie samogłosek „a” – „o” przy szeroko otwartych ustach;
  • przesadnie, wyraźne wymawianie „a” – „o” – „u”;
  • cmokanie wargami (otwieranie i zwieranie zaciśniętych warg);
  • wibracja warg – naśladowanie odgłosów prychania („prrr”), zimna („brrr”), silnika („brrrum”);
  • nadymanie policzków i powolne wypuszczanie powietrza (balonik).

Wymawianie głoski „r” – ćwiczenia poprzez zabawę

Rodzic powinien zadbać o to, by ćwiczenia te przeprowadzać w formie zabawy, wtedy dziecko będzie chętniej je wykonywało. Można bawić się w tworzenie nowego, tajnego języka komunikacji. Istotna będzie tu systematyczność. Do utrwalania „r”, które już się pojawiło, można wykorzystać domino logopedyczne, wierszyki zawierające ćwiczoną głoskę i zależnie od wieku dziecka różnego rodzaju bajki i opowiadania. Daniel Buchowiecki – logopeda

Zapisz się na nasz newsletter i bądź na bieżąco ze wszystkimi treściami na blogu „Temat: Edukacja” >> ZAPISUJĘ SIĘ

Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Zadzwoń na infolinię
+48 801 220 555 Poniedziałek-piątek, w godzinach: 8:00-16:00
Napisz do nas wiadomość
wsip@wsip.com.pl Postaramy się odpowiedzieć jeszcze tego samego dnia
Skip to content